لنگرود نیوز

ریتون( ریتون نوعی جام به شکل بدن یا سر حیوان است که در دوران باستان استفاده می شد) سفالی به شکل گاو کوهان دار قدمت : حدود ۲۸۵۰ سال پیش محل کشف: مارلیک گیلان محل نگهداری: موزه لوور فرانسه

در مناطق کوهستانی و کوه پایه ای شرق گیلان تاکنون آثار و اشیای ارزشمندی پیدا شده که از آن ها به عنوان هنر و تمدن املش یاد می شود. طبق گفته دکتر گیرشمن باستان شناسی برجسته معاصر، این اشیا که به طور اتفاقی دهقانان آن ها را یافته اند، به همراه مردگان در قبر ها دفن می شد. و این قبور متعلق به دوران پیش از تاریخ است(بیش از ۵۰۰۰ سال پیش). از نظر وی یک کوزه گری که در دوران تمدن املش در این سرزمین زندگی می کرد علاوه بر کوزه گری در عین حال پیکر ساز نیز هست و روح ابتکار و اختراعی از خود نشان داده که موجب حیرت می شود و این را می توان در آثاری همچون گاو کوهان دار دید و این نشان از تمدن درخشان املش ر آن روزگار دارد. به حدی که دکتر گیرشمن تمدن پیش از تاریخ کل ایران راتمدن املش می نامد.بر اساس نوشته وی دو چشم برنزی کتیبه دار در این منطقه پیدا شده که روی یکی نوشته شده شاه منوآ(بین ۸۱۰ تا ۷۸۱ پیش از میلاد) و بر روی دیگری نام شاه آرگیشتی( بین ۷۸۱ تا ۷۶۰ پیش از میلاد) . اینان دوتن از فرمانوروایان اورارتویی هستند. در کل با نظر باستانشناسانی همچون ویلیام کالیکان، اشیایی که در گیلان به خصوص در املش و مارلیک یافت شده اند، شباهت زیادی به اشایی که در لرستان پیدا شده اند دارند. ولی بسیار هنرمندانه تر بر روی آن ها کار شده است.همچنین دکتر گیرشمن می گوید که در آثار املش هنر مردمان بین النهرین تاثیر زیادی نگذاشته است، که یکی از دلایل آن می تواند وجود کوه های مرتفع و صعب العبور بین این سرزمین و آن تمدن ها باشد. وی اضافه می کند ک هنر مردمان قفقاز در عصر آهن تاثیر بیشتری بر هنر املشی های آن دوره دارد و همچنین می گوید که شاید هنرمندان املش از تیره مردمانی باشند که پیش از ورود به ایران از قفقاز عبور کرده بودند.